|
|||||
Przeznaczenie oprogramowaniaLIBRA 2000 jest komputerowym programem przeznaczonym do kompleksowej obsługi informatycznej biblioteki. Dedykowany jest w szczególności dla bibliotek:
Program LIBRA 2000 nie posiada ograniczeń dotyczących wielkości obsługiwanych baz danych. Podstawowe cechy oprogramowania
Użytkownicy oprogramowania Libra pracującego w systemie DOS mają możliwość automatycznego przeniesienia całej bazy danych do nowego oprogramowania LIBRA 2000. Funkcje oprogramowaniaLibra 2000 jest oprogramowaniem integrującym wszystkie funkcje niezbędne w bibliotece: opracowanie zbiorów, gromadzenie (inwentaryzowanie), udostępnianie (wypożyczanie). Program może pracować jednostanowiskowo, jak i w sieci komputerowej z wieloma stanowiskami pracy bibliotekarzy. Moduł LIBRA WWW pozwala na udostępnianie katalogu biblioteki w Internecie i/lub w lokalnej sieci komputerowej biblioteki. Opracowanie i wyszukiwanie informacjiRodzaje zbiorówFundamentem programu jest moduł opracowania służący do tworzenia katalogowej bazy danych składającej się z opisów bibliograficznych i słowników wzorcowych. Katalog biblioteki składa się z opisów bibliograficznych następujących dokumentów:
Wszystkie rodzaje zbiorów opracowywane są zgodnie z odpowiednim arkuszem normy opisu bibliograficznego PN-N-01152. Program automatycznie redaguje elektroniczne karty katalogowe uzupełniając opisy o odpowiednie znaki umowne. Karty katalogowe mogą być drukowane, o ile biblioteka zamierza kontynuować prowadzenie tradycyjnego katalogu kartkowego. SłownikiOpracowanie zbiorów jest wspomagane przez słowniki haseł: formalnych (głównie osobowych) i przedmiotowych. Stosowanie słowników nie tylko przyspiesza prace katalogowe (raz wprowadzone hasło może być wykorzystywane wielokrotnie), ale – przede wszystkim – daje możliwość jednolitego opracowania formalnego i przedmiotowego. Jednolite opracowanie – pod kontrolą słowników – jest podstawą budowy dobrego jakościowego katalogu. W słowniku haseł formalnych możemy tworzyć odsyłacze całkowite, czyli umieszczać różne formy haseł osobowych odnoszące się do tego samego autora. Odsyłacze te funkcjonują później w katalogu alfabetycznym. Słownik haseł przedmiotowych zawiera zarówno mechanizm odsyłaczy całkowitych (czyli formy właściwe i odrzucone haseł osobowych) jak i odsyłacze uzupełniające. Wszystkie te odsyłacze funkcjonują również na poziomie katalogu przedmiotowego. Słownik haseł przedmiotowych można zapełnić hasłami wzorcowymi dostępnymi w formacie MARC21, np. w postaci Słownika Języka Haseł Przedmiotowych Biblioteki Narodowej. Rys. 1. Przykład sposobu operowania programem - pobieranie hasła ze słownika wzorcowych haseł przedmiotowych. Pobieranie opisów z InternetuBardzo ważną cechą programu jest możliwość pobierania gotowych opisów bibliograficznych za pośrednictwem Internetu (protokół Z39.50) z bazy danych Biblioteki Narodowej wprost do katalogu programu. Dzięki temu retrokonwersja zbiorów, która do tej pory trwała kilka lat, może być wykonana w ciągu kilku miesięcy. Istotne jest nie tylko znaczne zmniejszenie pracochłonności budowy katalogu, ale również korzystanie z normatywnych opisów bibliograficznych zawierających pełny opis rzeczowy i przedmiotowy. Oprócz bazy BN, program pobiera także opisy z bazy katalogowej Biblioteki Kongresu (Library of Congress) oraz innych baz udostępnionych bibliotece. Program oferuje dwie metody wyszukiwania informacji w katalogu: indeksową i swobodną. W metodzie indeksowej przeszukiwane są następujące indeksy: haseł formalnych (katalog alfabetyczny), tytułów, serii, symboli UKD oraz haseł przedmiotowych (katalog przedmiotowy). W katalogu przedmiotowym stosowane są odsyłacze całkowite oraz uzupełniające. W katalogu alfabetycznym stosowane są odsyłacze całkowite. Wyszukiwaniu mogą podlegać wszystkie opisy, bądź tylko opisy określonych rodzajów dokumentów (np. tylko czasopism i artykułów z czasopism). W ten sposób mamy do dyspozycji zarówno jednolity katalog wszystkich zbiorów, jak i – na życzenie – katalog zawierający tylko tą część zbiorów, która w danym momencie nas interesuje. Swobodna metoda wyszukiwania to klasyczny mechanizm wyszukiwania informacji poprzez podanie fraz wyszukiwawczych połączonych spójnikami logicznymi. Dodatkowo program uwzględnia przy wyszukiwaniu rodzaje dokumentów (można szukać w obrębie jednego rodzaju zbiorów) oraz daty wydań. Tworzy to bardzo elastyczny a jednocześnie sprawny mechanizm wyszukiwawczy. Wyszukane pozycje mogą trafić do zestawień bibliograficznych. Szczególnie cenną funkcją jest możliwość opublikowania wybranych zestawień na witrynie WWW biblioteki. GromadzenieW programie można stosować dowolną liczbę ksiąg inwentarzowych. Dzięki temu odrębnie mogą być inwentaryzowane książki i wszelkie inne gromadzone zbiory. Ten sam mechanizm definiowania odrębnych ksiąg inwentarzowych może z powodzeniem służyć do tworzenia jednolitego katalogu niewielkiej biblioteki wielofilialnej (zbiory każdej filii są inwentaryzowane w odrębnych księgach). Dla każdej księgi inwentarzowej prowadzone są odrębne rejestry ubytków. Program liczy stan ilościowo – wartościowy zbiorów w zadanym okresie. Księgi inwentarzowe sa drukowane zgodnie ze wzorem określonym przepisami. Program prawidłowo uwzględnia w obliczeniach wartości księgozbioru i wartości ubytków ceny wyrażone w starych złotych. Wbudowana funkcja prowadzenia skontrum pozwala na szybkie sporządzanie raportu braków, z podziałem na braki względne i bezwzględne. Program zapamiętuje raporty braków sporządzone w trakcie kolejno prowadzonych inwentaryzacji. W prowadzeniu idealnego porządku w nawet dużych zbiorach pomagają kody kreskowe, które umożliwiają bardzo szybką i niezawodną identyfikacje każdego egzemplarza. UdostępnianieProgram LIBRA 2000 w sposób łatwy i szybki wykonuje rejestrację wypożyczeń i zwrotów, wystarczy wpisać numer inwentarzowy wypożyczanej lub zwracanej pozycji. Operacje te wykonuje się jeszcze sprawniej, jeśli stosujemy kody kreskowe. Zbierane przez program informacje o wypożyczeniach są podstawą do sporządzania wszelkich zestawień statystycznych obrazujących aktywność czytelników i wykorzystanie zbiorów. Program LIBRA 2000 rejestruje dane osobowe czytelników zgodnie ze specyficznymi potrzebami różnych sieci bibliotek. Różnice pojawiają się także w raportach statystycznych, ponadto biblioteki publiczne i pedagogiczne otrzymują raporty statystyczne zgodne z odpowiednimi wymaganiami. Program pozwala na łatwą kontrolę zaległości. Oprócz aktualnych danych o wypożyczeniach pamiętane są także informacje o historii wypożyczeń, czyli tzw. karty analityczne czytelników. Kody kreskowe mogą być również stosowane do identyfikacji czytelników, wymagane jest wówczas stosowanie odpowiednio przygotowanych kart czytelniczych. Program LIBRA 2000 spełnia wszelkie wymogi ochrony danych osobowych zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych. ![]() Rys. 2. Przykład - widok karty wypożyczeń z fotografią czytelnika. Przejmowanie danych w formacie MARC21Biblioteki, które nie posiadają dostępu do Internetu mogą również przyspieszyć retrospektywne opracowanie zbiorów sięgając do gotowych baz danych bibliograficznych. LIBRA 2000 może przejmować opisy bibliograficzne oraz słowniki haseł przedmiotowych zapisane w formacie MARC21 lub MARC-BN. W praktyce oznacza to dostęp do bibliograficznych baz danych udostępnianych przez Bibliotekę Narodową: Przewodnika Bibliograficznego, Bibliografii Zawartości Czasopism oraz Kartotekę wzorcowych Haseł Przedmiotowych BN. Z programu Libra 2000 można również eksportować dane bibliograficzne i dzięki temu prowadzić wymianę danych pomiędzy bibliotekami. Moduł LIBRA WWWModuł LIBRA WWW umożliwia udostępnianie katalogu biblioteki w Internecie i/lub w sieci lokalnej biblioteki. Dzięki temu czytelnicy mają nieprzerwany, bezpośredni dostęp do zasobów informacyjnych biblioteki z dowolnego komputera dołączonego do sieci Internet. Dostęp przez Internet obejmuje nie tylko przeszukiwanie katalogów, ale również dostęp do konta czytelnika - po podaniu hasła dostępu. Bibliotekarz może publikować na witrynie WWW dowolne zestawienia bibliograficzne. Czytelnicy mogą zdalnie - poprzez Internet - sprawdzić dostępność poszukiwanych pozycji i dokonać zamówienia, a następnie odebrać zamówione pozycje w ustalonym przez bibliotekę czasie. Rys. 3. Przykład wyszukiwania informacji za pomocą wyszukiwarki internetowej Serwer LIBRA Z39.50Moduł serwera LIBRA Z39.50 udostępnia katalog elektroniczny biblioteki poprzez protokół Z39.50. Ten moduł jest potrzebny tym bibliotekom, które zamierzają przekazywać poprzez sieć Internet swoje opisy bibliograficzne innym bibliotekom lub uczestniczyć w systemach wspólnego przeszukiwania katalogów opartych na protokole Z39.50. Moduł serwera Z39.50 jest niezależny od modułu LIBRA WWW, to znaczy, że udostępnianie katalogu w Internecie dla czytelników w postaci serwisu WWW nie wymaga stosowania modułu serwera Z39.50. LIBRA 2000 STARTBibliotekom rozpoczynającym komputeryzację proponujemy wersję START lub STARTER - bez funkcji udostępniania zbiorów (wypożyczeń). Udostępnianie zbiorów może być wdrożone po zakończeniu procesu budowy bazy danych. Kiedy biblioteka będzie gotowa do wdrożenia udostępniania, musi uaktualnić oprogramowanie do pełnej wersji za różnicę ceny. W ten sposób można przenieść część kosztów oprogramowania na później, nic nie tracąc z wymaganej w danym okresie funkcjonalności programu. Jeżeli program LIBRA 2000 START pracuje w sieci na kilku komputerach, późniejsza aktualizacja do pełnej wersji musi dotyczyć wszystkich bibliotekarskich stanowisk pracy. Wersja LIBRA 2000 STARTER różni się od wersji START tym, że wprowadzane dane mogą być wprowadzane jednostanowiskowo - zatem ta wersja jest idealna dla małych jednostanowiskowych bibliotek lub filii. TechnologiaProgram LIBRA 2000 został wykonany z zastosowaniem najnowocześniejszych dostępnych obecnie narzędzi informatycznych. Podstawą pracy tego oprogramowania jest nowoczesne oprogramowanie do zarządzania bazą danych SQL. W tej roli występuje Microsoft SQL Serwer w postaci bezpłatnie licencjonowanego produktu MSDE. Zastosowanie zaawansowanego serwera SQL zapewnia bezpieczeństwo i integralność bazy danych oraz sprawną obsługę nawet dużych baz danych. Zastosowany serwer SQL nie wymaga specjalnej obsługi: jest instalowany i konfigurowany automatycznie. Serwery SQL są najczęściej stosowane w dużych systemach bibliotecznych. Użytkownicy systemu Libra 2000 otrzymują produkt technologicznie nie odbiegający od nowoczesnych rozwiązań stosowanych dla największych bibliotek, ale nie ponoszą żadnych dodatkowych kosztów stosowania tej technologii. Warunki sprzedażyOprogramowanie LIBRA 2000 można zakupić w formie licencji bezterminowej lub abonamentowej. W celu otrzymania szczegółowej oferty prosimy o kontakt z działem sprzedaży r.saj@mol.com.pl Osoby posiadające umowy abonamentowe, serwisowe oraz wszyscy, którzy kupili poprzednią wersję programu mogą pobrać aktualizację poprzez naszą Strefę klienta. MOL sp. z o.o., al. Zwycięstwa 250, 81-540 Gdynia; tel: 058 62 03 953 / 058 66 11 583, fax: 058 62 03 953; e-mail: |